Czym jest zachowek i komu się należy? Praktyczne wyjaśnienie

Temat zachowku często pojawia się w rozmowach o dziedziczeniu – zwłaszcza gdy ktoś z
rodziny został pominięty w testamencie lub majątek został rozdany jeszcze za życia
spadkodawcy. Warto wiedzieć, czym jest zachowek i komu przysługuje, zanim sprawa trafi
do sądu.

◆ Co to jest zachowek?

Zachowek to część spadku, która należy się najbliższej rodzinie spadkodawcy, nawet jeśli
zostali oni pominięci w testamencie lub większość majątku została rozdysponowana
darowiznami za życia. Celem instytucji zachowku jest ochrona interesów najbliższych
członków rodziny.

◆ Kto ma prawo do zachowku?

Prawo do zachowku przysługuje:

● dzieciom spadkodawcy (także adoptowanym),

● małżonkowi,

● rodzicom spadkodawcy – ale tylko wtedy, gdy nie ma zstępnych (dzieci, wnuków
itd.).

◆ Kiedy i ile wynosi zachowek?

Zachowek wynosi:

● ½ wartości udziału spadkowego, jaki przysługiwałby osobie uprawnionej przy
dziedziczeniu ustawowym,

● ⅔ tego udziału, jeśli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jest małoletni.
Na przykład: jeśli dziecko zostało pominięte w testamencie, a przy dziedziczeniu ustawowym
otrzymałoby 100 000 zł, to może dochodzić zachowku w wysokości 50 000 zł (lub 66 666 zł,
jeśli jest małoletnie lub niezdolne do pracy).

◆ Od kogo dochodzi się zachowku?

Roszczenie o zachowek kieruje się do osób, które otrzymały spadek lub znaczące
darowizny (np. dom, mieszkanie, firmę). Czasem konieczne jest wliczenie darowizn sprzed
wielu lat.

◆ Jaki jest termin na dochodzenie zachowku?
Roszczenie o zachowek przedawnia się po 5 latach od otwarcia spadku (czyli najczęściej od
dnia śmierci spadkodawcy), lub od ogłoszenia testamentu – zależnie od sytuacji.

Zachowek to często temat budzący emocje. Warto skonsultować się z prawnikiem,
zanim podejmie się decyzję o dochodzeniu roszczenia albo odrzuceniu spadku.